Temerrüt Nedir? 2026 Temerrüt Faizi ve Hesaplama
Eylül 2026
Temerrüt, en basit ifadeyle bir borcun zamanı geldiği hâlde yerine getirilmemesidir. Para borcunun vadesinde ödenmemesi, teslim edilmesi gereken ürünün zamanında teslim edilmemesi veya sözleşmeyle üstlenilen bir hizmetin kararlaştırılan tarihte sunulmaması temerrüde yol açabilir.
Günlük kullanımda temerrüt çoğunlukla “gecikmiş borç” anlamında kullanılsa da hukuki açıdan her gecikme kendiliğinden aynı sonucu doğurmaz. Borcun muaccel olması, bazı durumlarda alacaklının borçluya ihtarda bulunması ve gecikmenin borçludan kaynaklanması gibi şartlar önem taşır.
Bu rehberde temerrüt nedir, borçlu hangi tarihte temerrüde düşer, 2026 temerrüt faizi hangi oran üzerinden hesaplanır ve gecikmenin taraflar açısından sonuçları nelerdir sorularını ele alıyoruz.
Önemli not: Temerrüt faizi; borcun kaynağına, tarafların tacir olup olmadığına, sözleşmedeki faiz hükmüne ve özel kanunlara göre değişebilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut uyuşmazlıklarda hukuki görüş yerine geçmez.
Temerrüt Ne Demek?
Temerrüt, borç ilişkisindeki taraflardan birinin yükümlülüğünü zamanında ve usulüne uygun biçimde yerine getirmemesi hâlidir. Temerrüt iki ana başlıkta incelenir:
Borçlunun temerrüdü: Borçlu, vadesi gelen ve yerine getirilmesi mümkün olan borcunu zamanında ifa etmez.
Alacaklının temerrüdü: Alacaklı, borçlunun usulüne uygun şekilde sunduğu ifayı haklı bir neden olmadan kabul etmez veya ifanın gerçekleşmesi için kendisinin yapması gereken hazırlığı yapmaz.
Uygulamada “temerrüt faizi” denildiğinde genellikle para borcunu süresinde ödemeyen borçlunun durumu kastedilir.
Temerrüt ile vade arasındaki fark nedir?
Vade, borcun ödenmesi veya edimin yerine getirilmesi gereken tarihi gösterir. Temerrüt ise borcun vadesi geldiği hâlde ifa edilmemesinin belirli şartlar altında doğurduğu hukuki durumdur.
Örneğin faturanın son ödeme tarihi 10 Ekim ise bu tarih vadedir. Borçlu gerekli şartlar oluşmasına rağmen ödeme yapmazsa temerrüde düşebilir ve 11 Ekim’den itibaren temerrüt faizi işlemeye başlayabilir. Ancak ihtar gerekip gerekmediği sözleşmeye ve olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Borçlu Ne Zaman Temerrüde Düşer?
Türk Borçlar Kanunu’na göre temel kural, muaccel bir borcun borçluya yapılacak ihtarla temerrüde dönüşmesidir. Başka bir ifadeyle, ödeme zamanı gelmiş olsa bile bazı borçlarda alacaklının borçluya “borcunu öde” bildiriminde bulunması gerekir.
Borçlunun temerrüdü için genel olarak şu koşullar aranır:
Geçerli ve ifası mümkün bir borç bulunmalıdır.
Borç muaccel, yani talep edilebilir hâle gelmelidir.
Borç zamanında ve gereği gibi ifa edilmemelidir.
Kanun veya sözleşme gerektiriyorsa borçluya ihtar yapılmalıdır.
Borçlunun ifadan kaçınmasını haklı kılan bir neden bulunmamalıdır.
İhtar yapılmadan temerrüt oluşan durumlar
Her olayda ayrıca ihtar gönderilmesi gerekmez. Özellikle aşağıdaki hâllerde borçlu, şartları varsa ihtarsız temerrüde düşebilir:
Ödeme veya ifa tarihi sözleşmede kesin biçimde belirlenmişse,
Süre, sözleşmedeki yetkiye dayanılarak taraflardan birinin bildirimiyle usulüne uygun şekilde belirlenmişse,
İhtarın sonuçsuz kalacağı açıkça anlaşılıyorsa,
Borçlu borcu yerine getirmeyeceğini kesin biçimde bildiriyorsa,
Haksız fiilden doğan bir borç söz konusuysa,
Sebepsiz zenginleşen kişi kötü niyetliyse.
“Ayın ilk haftası” gibi belirsiz ifadeler yerine “15 Kasım 2026 mesai bitimine kadar” şeklindeki açık vade kayıtları, temerrüt tarihinin belirlenmesini kolaylaştırır.
Temerrüt ihtarı nasıl yapılır?
Temerrüt ihtarı, alacaklının muaccel borcun ifasını açıkça talep eden bildirimidir. İhtarın ispatlanabilir olması önemlidir. Uyuşmazlığın niteliğine göre noter, kayıtlı elektronik posta, iadeli taahhütlü mektup veya sözleşmede kabul edilen başka bir yöntem kullanılabilir.
Tacirler arasında temerrüde düşürme, sözleşmeden dönme veya fesih gibi bildirimlerde Türk Ticaret Kanunu’ndaki şekil ve ispat kuralları ayrıca dikkate alınmalıdır. Sıradan bir e-posta veya mesaj, her olayda aynı hukuki güvenceyi sağlamayabilir.
Temerrüt Faizi Nedir?
Temerrüt faizi, para borcunu zamanında ödemeyen borçlunun gecikme süresi için ödemesi gereken faizdir. Bu faiz, paranın alacaklının kullanımında bulunmamasının karşılığıdır. Alacaklının temerrüt faizi isteyebilmesi için ayrıca zarara uğradığını ispatlaması kural olarak gerekmez.
Temerrüt faizi ile sözleşme faizi aynı kavram değildir:
Akdî faiz, tarafların sözleşmede belirlediği ve borcun olağan süresi içinde işleyen faizdir.
Temerrüt faizi, borcun zamanında ödenmemesi üzerine gecikme dönemi için işler.
Gecikme faizi ifadesi günlük dilde temerrüt faizi yerine kullanılsa da özel mevzuatta farklı kurallara bağlanabilir.
2026 Temerrüt Faizi Oranları Ne Kadar?
2026 yılında uygulanacak oran, borcun türüne göre belirlenir. Bu nedenle “2026 temerrüt faizi kaç?” sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur. Aşağıdaki oranlar borcun niteliğine göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Genel TL borçlarında 31 Temmuz 2026 öncesi oran: Yıllık %24
3095 sayılı Kanun kapsamındaki genel TL borçlarında, 31 Temmuz 2026 tarihindeki mevzuat değişikliğinden önceki dönem için yıllık yüzde 24 oranı esas alınır.
Genel TL borçlarında 31 Temmuz 2026’dan itibaren oran: Yıllık %31
Yeni hesaplama formülü uyarınca, 31 Aralık 2025 tarihinde geçerli yüzde 38,75 reeskont oranının yüzde 80’i alınır. Bu hesap sonucunda genel kanuni faiz oranı yıllık yüzde 31 olur.
Ticari işlerde temerrüt faizi: Yıllık %39,75
Ticari işlerde sözleşmeyle başka bir oran belirlenmemişse ve kanundaki koşullar oluşmuşsa, 31 Aralık 2025 itibarıyla geçerli TCMB kısa vadeli avans faiz oranı olan yıllık yüzde 39,75 talep edilebilir.
Mal ve hizmet tedarikinde geç ödeme faizi: Yıllık %43
Türk Ticaret Kanunu’nun 1530. maddesi kapsamındaki mal ve hizmet tedarikinde geç ödemelerde, 1 Ocak 2026’dan itibaren yıllık yüzde 43 temerrüt faizi uygulanır.
2026 yılı asgari tahsil gideri: 2.020 TL
Türk Ticaret Kanunu’nun 1530. maddesi kapsamındaki alacaklarda, tahsil masrafları için talep edilebilecek 2026 yılı asgari giderim tutarı 2.020 TL’dir.
31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle, sözleşmede oran belirlenmemiş genel borçlarda kanuni faiz TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık tarihindeki kısa vadeli reeskont oranının yüzde 80’ine bağlandı. 31 Aralık 2025 reeskont oranı yüzde 38,75 olduğundan, yeni sistemde 2026 genel kanuni faiz oranı yüzde 31 olarak hesaplanmaktadır.
TCMB’nin 31 Aralık 2025 için geçerli kısa vadeli avans faiz oranı ise yüzde 39,75’tir. Ticari işlerde, kanundaki koşullar altında sözleşmede ayrıca oran kararlaştırılmamış olsa bile bu oran üzerinden temerrüt faizi talep edilebilir.
Mal ve hizmet tedarikinde geç ödeme bakımından Türk Ticaret Kanunu’nun 1530. maddesi özel bir düzenlemedir. TCMB, 1 Ocak 2026’dan itibaren bu işlemlerde yıllık temerrüt faizini yüzde 43, tahsil masrafları için istenebilecek asgari giderim tutarını ise 2.020 TL olarak açıklamıştır.
Oranlar yıl içinde değişebilir mi?
Evet. 2026’da yürürlüğe giren sisteme göre 30 Haziran tarihindeki reeskont oranı, önceki yılın 31 Aralık oranından en az beş puan farklıysa genel kanuni faiz yılın ikinci yarısında yeniden belirlenebilir. Ticari işlerde esas alınan avans faizi bakımından da kanundaki koşullara göre yılın ikinci yarısında değişiklik söz konusu olabilir.
Bu nedenle hesap yapılırken yalnızca borcun doğduğu yıl değil, faizin işlediği tarih aralığı ve o aralıkta geçerli oranlar dikkate alınmalıdır. Birden fazla oran dönemi varsa hesap dönemlere bölünür.
Sözleşmede temerrüt faizi varsa hangi oran uygulanır?
Taraflar sözleşmede bir temerrüt faizi kararlaştırmış olabilir. Ancak sözleşme serbestisi sınırsız değildir. Türk Borçlar Kanunu, tüketici mevzuatı, kredi ve kredi kartı düzenlemeleri ile dürüstlük kuralı farklı sınırlar getirebilir.
Genel nitelikteki işlemlerde Türk Borçlar Kanunu’nun faiz sınırlamaları; ticari işlerde ise Türk Ticaret Kanunu’nun özel hükümleri değerlendirilir. Tüketici kredisi, konut finansmanı, kredi kartı, vergi ve SGK borcu gibi alanlarda özel oranlar bulunduğundan genel temerrüt oranı doğrudan uygulanmamalıdır.
Temerrüt Faizi Nasıl Hesaplanır?
Basit hesaplamada aşağıdaki formül kullanılabilir:
Temerrüt faizi = Ana para × Yıllık faiz oranı × Gecikme günü / 365
100.000 TL için temerrüt faizi hesaplama örneği
100.000 TL borcun 30 gün geciktiğini ve yıllık yüzde 31 oranının uygulandığını varsayalım:
100.000 × 0,31 × 30 / 365 = 2.547,95 TL
Bu örnekte 30 günlük temerrüt faizi yaklaşık 2.547,95 TL’dir. Aynı borçta yıllık yüzde 43 oranı uygulanırsa:
100.000 × 0,43 × 30 / 365 = 3.534,25 TL
Hesaplamada şu ayrıntılar sonucu değiştirebilir:
Temerrüdün başladığı ve ödemenin yapıldığı gün,
Yılın 365 veya özel durumda 366 gün olması,
Faizin dönem içinde değişmesi,
Kısmi ödeme yapılması,
Sözleşmede geçerli bir faiz oranı bulunması,
Borcun ticari, tüketici veya kamu borcu niteliğinde olması,
Yargılama ve icra sürecindeki talep biçimi.
Kural olarak kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken bileşik faiz yürütülmez. Ticari işlere ilişkin kanuni istisnalar saklıdır.
Ticari İşlerde Temerrüt ve Ödeme Süreleri
Ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedarikinde ödeme süreleri Türk Ticaret Kanunu’nun 1530. maddesiyle özel olarak düzenlenmiştir. Borçlu, sözleşmede belirlenen ödeme gününde ödeme yapmazsa kural olarak ayrıca ihtara gerek olmadan temerrüde düşer.
Ödeme günü veya süresi sözleşmede belirlenmemişse kanunda öngörülen süreler; faturanın ya da eş değer ödeme talebinin alınması, mal veya hizmetin teslimi ve varsa kabul ya da inceleme prosedürüne göre hesaplanır. Genel çerçevede 30 günlük süre öne çıkar.
Sözleşmeyle öngörülen ödeme süresi kural olarak 60 günü aşamaz. Ancak tarafların açıkça anlaşması ve hükmün alacaklı aleyhine ağır bir haksızlık oluşturmaması hâlinde daha uzun süre kararlaştırılabilir. Alacaklının küçük veya orta ölçekli işletme ya da tarımsal/hayvansal üretici, borçlunun ise büyük ölçekli işletme olduğu bazı ilişkilerde ve çabuk bozulan tarım-hayvancılık ürünlerinde emredici özel sınırlar bulunur.
Hazır mısınız?
Finansal özgürlüğünüze giden yol Giderr'den geçiyor. Ücretsiz başlayın, farkı görün.
Hemen BaşlayınFatura kesilmesi tek başına temerrüt oluşturur mu?
Faturanın düzenlenmesi her durumda borçluyu otomatik olarak temerrüde düşürmez. Sözleşmedeki vade, faturanın tebliği, teslim veya kabul tarihi ve tarafların hukuki statüsü birlikte incelenir. Faturada tek taraflı olarak yazılan vade kaydı da her olayda sözleşme hükmü sayılmayabilir.
Temerrüde Düşmenin Sonuçları Nelerdir?
Borçlu temerrüde düştüğünde borcun aynen ifası yükümlülüğü devam eder. Buna ek olarak olayın niteliğine göre aşağıdaki sonuçlar doğabilir:
Para borçlarında temerrüt faizi işlemeye başlar.
Alacaklı gecikmeden doğan zararını talep edebilir.
Temerrüt faizini aşan zarar varsa, koşulları oluştuğunda aşkın zarar istenebilir.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde alacaklı aynen ifa ve gecikme tazminatı talep edebilir.
Uygun ek süre verilmesinden sonra sözleşmeden dönme veya ifadan vazgeçip olumlu zararı isteme seçenekleri gündeme gelebilir.
İcra takibi veya alacak davası başlatılabilir.
Rehin, ipotek, kefalet veya teminat mektubu gibi güvencelere başvurulabilir.
Aşkın zarar nedir?
Aşkın zarar, alacaklının gecikme nedeniyle uğradığı zararın temerrüt faiziyle karşılanamayan bölümüdür. Alacaklı, koşulları oluştuğunda temerrüt faizini aşan zararını ayrıca isteyebilir. Ancak temerrüt faizinden farklı olarak zarar miktarı ve borçla bağlantısı uyuşmazlık konusu olabilir.
Mücbir sebep temerrüdü ortadan kaldırır mı?
Mücbir sebep veya borçlunun sorumlu olmadığı imkânsızlık her olayda otomatik ve aynı sonucu doğurmaz. Para borçlarında “nakit sıkıntısı” genellikle tek başına mücbir sebep kabul edilmez. Sözleşmedeki mücbir sebep maddesi, olayın borca etkisi, bildirim yükümlülükleri ve kusur durumu ayrı ayrı incelenmelidir.
Alacaklının Temerrüdü Nedir?
Alacaklının temerrüdü, borçlunun borcunu sözleşmeye uygun biçimde yerine getirmek istemesine rağmen alacaklının haklı bir sebep olmadan ifayı kabul etmemesi veya kendi üzerine düşen hazırlığı yapmamasıdır.
Örneğin satıcı ürünü kararlaştırılan yer ve zamanda teslim etmek için hazır ettiği hâlde alıcı teslim almıyorsa alacaklı temerrüdü gündeme gelebilir. Borçlu, şartları oluştuğunda teslim edilecek şeyi tevdi edebilir; satılabilir mallar bakımından satış ve bedelin tevdi edilmesi, bazı borçlarda ise sözleşmeden dönme gibi yollara başvurabilir.
Temerrüt ile İcra Takibi Aynı Şey mi?
Hayır. Temerrüt, borcun gecikmesiyle bağlantılı maddi hukuk durumudur. İcra takibi ise alacağın devlet gücüyle tahsil edilmesi için başlatılan hukuki süreçtir.
Borçlu temerrüde düşmüş olsa bile icra takibi kendiliğinden başlamaz. Alacaklı ayrıca takip talebinde bulunmalıdır. Buna karşılık bazı alacaklarda takip veya dava tarihi, faiz başlangıcı ya da temerrüt tarihi bakımından önem kazanabilir.
Temerrüt Durumunda Ne Yapılmalı?
Alacaklı açısından
Sözleşme, fatura, teslim belgesi ve ödeme kayıtlarını toplayın.
Borcun vadesini ve temerrüt başlangıcını belirleyin.
İhtar gerekip gerekmediğini kontrol edin.
Borcun türüne uygun faiz oranını tespit edin.
Ana para, faiz ve diğer talepleri ayrı ayrı hesaplayın.
Zamanaşımı süresi dolmadan arabuluculuk, dava veya icra yolunu değerlendirin.
Borçlu açısından
Borcun tutarını ve vadesini kontrol edin.
Faiz oranının sözleşmeye ve mevzuata uygun olup olmadığını inceleyin.
Kısmi ödeme yapıyorsanız ödemenin hangi borca mahsup edildiğini yazılı hâle getirin.
Yapılandırma veya ödeme planını yazılı düzenleyin.
Borca, faize veya imzaya itirazınız varsa yasal süreleri kaçırmayın.
Temerrüt Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Temerrüt sicile işler mi?
Temerrüt tek başına herkes için ortak bir “temerrüt sicili” kaydı anlamına gelmez. Ancak banka kredileri, kredi kartları, karşılıksız çekler, protestolu senetler ve finansal yükümlülükler bakımından Risk Merkezi veya ilgili kayıt sistemlerinde sonuç doğabilir. İcra takipleri ve dava kayıtları da kendi sistemlerinde görülebilir.
Bir günlük gecikmede temerrüt faizi işler mi?
Temerrüt şartları oluşmuşsa bir günlük gecikme için de faiz hesaplanabilir. Banka ve tüketici işlemlerinde sözleşme ve özel mevzuat ayrıca incelenmelidir.
Temerrüt faizi için zarar ispatı gerekir mi?
Kural olarak hayır. Para borcunda temerrüt faizi istenmesi için alacaklının ayrıca zararını kanıtlaması gerekmez. Temerrüt faizini aşan zarar talep ediliyorsa farklı ispat kuralları gündeme gelir.
Temerrüt faizi günlük mü aylık mı hesaplanır?
Oran genellikle yıllık olarak açıklanır, fakat gecikilen gün sayısına göre hesaplanır. Sözleşme ve özel mevzuat farklı bir hesap yöntemi öngörebilir.
Temerrüt faizi anaparayı geçebilir mi?
Gecikme çok uzun sürerse biriken faiz anaparayı aşabilir. Bununla birlikte sözleşmedeki faizin geçerliliği, faiz sınırlamaları, tüketici mevzuatı, zamanaşımı ve hakkaniyet denetimi ayrıca değerlendirilir.
Döviz borcunda temerrüt faizi nasıl belirlenir?
Sözleşmede geçerli bir oran kararlaştırılmamışsa yabancı para borçlarında, 3095 sayılı Kanun uyarınca devlet bankalarının ilgili yabancı para cinsinden bir yıl vadeli mevduata ödediği en yüksek faiz oranı gündeme gelebilir. Döviz borcunun aynen mi yoksa TL karşılığıyla mı talep edildiği de hesaplamayı etkileyebilir.
Vergi borcunda genel temerrüt faizi mi uygulanır?
Hayır. Vergi ve diğer kamu alacaklarında 6183 sayılı Kanun kapsamındaki gecikme zammı ve özel düzenlemeler uygulanır. Genel borçlar için açıklanan yüzde 31, yüzde 39,75 veya yüzde 43 oranları vergi borcuna doğrudan uygulanmaz.
Sonuç: Temerrüt Hesabında Borcun Türü Belirleyicidir
Temerrüt, yalnızca ödemenin gecikmesi değil; vade, muacceliyet, ihtar, sözleşme hükümleri ve borcun niteliği birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan hukuki bir durumdur. 2026 yılında genel TL borçları, ticari işler ve mal veya hizmet tedarikinden doğan borçlar için farklı faiz oranları söz konusudur.
Doğru hesaplama için önce borcun türü ve temerrüt başlangıç tarihi belirlenmeli, ardından o tarih aralığında geçerli oran uygulanmalıdır. Özellikle 31 Temmuz 2026’daki kanun değişikliği nedeniyle, 2026 yılına yayılan hesaplarda dönemsel oran ayrımı yapılması önemlidir.
Kaynaklar ve Güncellik Notu
Bu içerik 22 Eylül 2026 itibarıyla güncellenmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, özellikle m. 106–126
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, özellikle m. 18 ve m. 1530
31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun:
TCMB TTK m.1530 Temerrüt Faizi ve Asgari Giderim Tutarı:
https://www.tcmb.gov.tr
Güncelleme uyarısı: Faiz oranları ve mevzuat değişebilir. Yayından önce TCMB ve Resmî Gazete kayıtları yeniden kontrol edilmelidir.